Lange tijd dacht ik dat mijn perfectionisme één van mijn grootste kwaliteiten was. Ik zag het als gedrevenheid, discipline en doorzettingsvermogen. Als kind zat dat er al in. Ik deed niet zomaar mijn best, ik voelde dat ik moest presteren. Goede cijfers halen, in het plaatje passen en vooral niet lastig zijn, maar juist degene zijn die het goed deed. Op de tennisbaan was dat niet anders. Meedoen was nooit genoeg, ik wilde winnen. Tweede worden voelde niet als “ook goed”, maar als falen. Ik stond daar letterlijk om te huilen. Tegelijkertijd kreeg ik terug dat ik zo gedreven was en dat het knap was hoe ik ervoor ging. En dat nam ik aan. Ik ging geloven dat dit mijn kracht was en nam dat patroon vanzelf mee mijn verdere leven in.
In mijn werk kwam dat sterk naar voren. In mijn tijd als commercieel manager bij Willem II stond ik eigenlijk continu aan. Ik was altijd bereikbaar, schakelde snel en regelde dingen voordat iemand erom hoefde te vragen. Voor klanten werkte dat fantastisch. Het gaf me een gevoel van controle en bevestiging dat ik het goed deed. Toen ik daarna voor mezelf begon, veranderde dat niet. Misschien werd het zelfs nog zichtbaarder. Klanten die op zaterdag een berichtje stuurden en vrijwel direct een reactie kregen, altijd snel reageren op mails, telefoontjes oppakken, overal bovenop zitten. En ja, daar kreeg ik waardering voor. Maar als ik eerlijk ben, voelde het vanbinnen heel anders.
Onder alles wat ik deed zat een constante druk. Alsof ik niet kon vertragen en geen ruimte had om even niets te doen of iets later te reageren. Ik had altijd haast, zelfs op momenten dat daar helemaal geen reden voor was. Die gejaagdheid zat niet in mijn agenda, die zat in mij. Lange tijd dacht ik dat dat gewoon mijn karakter was en dat het hoorde bij ambitie en bij ondernemen. Ik stelde mezelf heus wel eens de vraag waarom ik zo streng was voor mezelf en waarom die lat altijd zo hoog lag, maar ik bleef daarin vooral in mijn hoofd hangen. Ik analyseerde, probeerde te begrijpen en zocht verklaringen. Dat gaf soms even rust, maar nooit blijvend. Steeds viel ik terug in hetzelfde patroon. Alsof ik het wel snapte, maar er niets echt veranderde.
Pas toen ik startte met de opleiding bij het Brain Balance Instituut, begon er iets te verschuiven. Ik kwam daar binnen zoals ik alles deed: gedreven en met een duidelijk doel. Ik wilde leren, groeien en een goede coach worden. Maar die eerste dag liep totaal anders dan ik had verwacht. Het was eigenlijk een eerste dag zoals je die kent: even landen, jezelf voorstellen, kennismaken met de groep. Er was nog geen prestatie, geen doel dat behaald moest worden en niets wat goed of fout kon zijn. En juist dat maakte dat ik voor het eerst echt voelde wat er in mij speelde.
Zonder dat er iets van me werd gevraagd, kwam er onrust naar boven. Spanning in mijn lichaam, een soort constante alertheid. Mijn ademhaling zat hoog en mijn systeem stond continu “aan”. Alsof ik niet goed wist hoe ik moest ontspannen wanneer er even niets hoefde. Op dat moment zelf kon ik dat nog niet volledig plaatsen. Ik wist alleen dat het niet rustig voelde. Achteraf gezien was dat één van de grootste eye-openers in mijn proces. Daar voelde ik voor het eerst echt dat mijn perfectionisme niet alleen zat in wat ik deed, maar in hoe mijn hele systeem werkte. In hoe mijn lichaam reageerde en hoe mijn brein continu op scherp stond.
Dat besef veranderde veel. Want dit soort patronen ontstaan niet zomaar. We ontwikkelen ze vaak al vroeg in ons leven, als een manier om met spanning om te gaan, om erbij te horen of om het goed te doen. Voor mij was perfectionisme een manier om controle te houden en niet te hoeven voelen wat daaronder zat. En dat werkt, totdat het tegen je gaat werken. Want de keerzijde van perfectionisme is onrust. Een constante spanning die nooit helemaal weggaat. Het gevoel dat het nooit klaar is, dat het altijd beter kan en dat je, hoe goed je het ook doet, ergens toch tekortschiet.
Wat ik ook heb geleerd, is dat inzicht alleen niet genoeg is. Ik wist al langer dat ik veel van mezelf vroeg en kon het ook prima uitleggen, maar dat zorgde er niet voor dat het veranderde. De echte verandering kwam pas toen ik ermee aan de slag ging en uit mijn hoofd kwam. Toen ik ging voelen in plaats van alleen begrijpen. Dat vroeg om werk. Echt werk. Ik heb sessies gevolgd, ben bewust gaan vertragen en heb onder andere meerdere ademsessies gedaan. Juist daarin merkte ik hoeveel spanning er nog in mijn lichaam zat opgeslagen en hoeveel ik eigenlijk altijd “aan” stond. Ook een retreat heeft daarin veel voor me betekend, omdat ik daar niet meer kon blijven doen, maar echt werd uitgenodigd om naar binnen te keren.
Door dat proces aan te gaan, kon ik laag voor laag iets loslaten. Dat is geen quick fix en ook geen lineair proces. Het vraagt bewustzijn, herhaling en eerlijkheid naar jezelf. Ook nu merk ik soms dat die oude neiging er nog is. De drang om snel te reageren, om het goed te doen of om door te blijven gaan. Alleen herken ik hem nu sneller. Ik voel het eerder in mijn lichaam en kan daardoor bewust kiezen om er niet in mee te gaan. En dat maakt uiteindelijk het verschil.
In mijn werk als Brain Balance Coach en ademcoach zie ik dit patroon heel vaak terug. Mensen die denken dat hun perfectionisme hun kracht is, terwijl ze vanbinnen vooral onrust ervaren. Altijd aan staan, moeite hebben met ontspannen en het gevoel hebben dat het nooit genoeg is. Misschien herken je jezelf hierin en voel je dat jouw drive niet alleen maar kracht is, maar ook iets wat energie kost. Dan is het misschien interessant om jezelf eens deze vraag te stellen: waar ben ik mezelf nog steeds aan het bewijzen dat ik goed genoeg ben?
En weet ook dat je dit niet alleen hoeft te doen. Juist omdat dit zo diep zit, is het vaak lastig om daar zelf doorheen te breken. Voel je dat dit resoneert, dan ben je welkom om eens vrijblijvend een kop koffie te drinken en samen te kijken waar jij nu staat. En als je liever zelf een eerste stap zet, dan kan mijn online programma Reset naar jezelf in 10 dagen je helpen om uit je hoofd te komen en weer meer rust in jezelf te ervaren. Ook losse ademsessies kunnen je ondersteunen om spanning los te laten en weer meer in contact te komen met jezelf.