Als je mij een paar jaar geleden had gevraagd of ik stress had, had ik zonder twijfel ‘nee’ gezegd. Ik kon tien ballen tegelijk in de lucht houden. Zakelijk, privé, afspraken, verantwoordelijkheden: ik regelde het allemaal. Ik functioneerde goed, kreeg ontzettend veel gedaan en ervaarde mezelf absoluut niet als iemand die gestrest was.
Tot ik voor het eerst bewust naar mijn ademhaling ging kijken en een ademtest deed. De uitkomst vertelde mij iets totaal anders dan wat ik zelf ervaarde. Mijn hoofd zei oprecht: met mij gaat het prima. Maar mijn ademhaling liet zien dat mijn lichaam veel actiever was dan ik zelf doorhad.
Ik weet nog dat ik dat vooral heel tegenstrijdig vond. Want hoe kun je zo oprecht het gevoel hebben dat je geen stress ervaart, terwijl je lichaam signalen afgeeft die iets anders laten zien?
Achteraf begrijp ik dat veel beter. Ik kon ontzettend goed denken, analyseren, organiseren en doorgaan, maar voelen wat er werkelijk in mijn lichaam gebeurde? Dat kon ik nauwelijks. Ik zat voor mijn gevoel voor 100% in mijn hoofd. En juist doordat dat jarenlang mijn normale manier van functioneren was geweest, herkende ik die staat zelf helemaal niet als spanning.
Je kunt goed functioneren en toch voortdurend ‘aan’ staan
Dat inzicht is later ook een belangrijk onderdeel geworden van hoe ik binnen Brain Balance Coaching naar mensen kijk. Want stress ziet er lang niet altijd uit zoals we denken.
Je hoeft niet opgejaagd rond te lopen, slecht te functioneren of het gevoel te hebben dat je het allemaal niet meer aankunt. Juist mensen die gewend zijn veel verantwoordelijkheid te dragen, kunnen ontzettend lang doorgaan. Ze werken, sporten, zorgen voor anderen, houden hun sociale leven draaiende en lossen ondertussen ook nog even de problemen op die op hun pad komen.
Aan de buitenkant gaat het prima. En zo kan het vanbinnen óók voelen.
Als veel doen, snel schakelen en doorgaan jouw normale manier van functioneren is geworden, heb je immers weinig vergelijkingsmateriaal. Je denkt niet: mijn systeem staat voortdurend aan. Je denkt: dit ben ik gewoon.
Misschien herken je dat. Je bent iemand die veel aankan. Je hoofd is snel, je denkt vooruit en als er iets moet gebeuren, regel jij het. Maar hoe vaak sta je werkelijk stil bij wat er ondertussen in je lichaam gebeurt?
Je ademhaling reageert, ook als jij het niet bewust ervaart
Je ademhaling beweegt de hele dag met je mee. Bij inspanning verandert ze, maar ook spanning, emoties, concentratie en tijdsdruk kunnen invloed hebben op de manier waarop je ademt. Misschien wordt je adem sneller of oppervlakkiger. Misschien houd je tijdens geconcentreerd werken ongemerkt je adem vast. Of misschien merk je pas wanneer je eindelijk stilzit hoeveel spanning je gedurende de dag hebt opgebouwd.
Het interessante is dat je daar niet bewust opdracht voor hoeft te geven. Je ademhaling wordt mede aangestuurd door je autonome zenuwstelsel en reageert voortdurend op wat er in en om jou gebeurt. Je lichaam kan dus al reageren terwijl jij met je hoofd nog denkt dat er weinig aan de hand is.
En precies daarom vind ik de ademhaling zo’n fascinerende ingang.
Niet omdat één bepaalde manier van ademen precies vertelt hoe jij je voelt. Zo simpel werkt het lichaam niet. Maar je ademhaling kan wel informatie geven over wat er op dat moment in je systeem gebeurt.
Je hoofd kan analyseren, verklaren en relativeren. Je ademhaling redeneert niet. Die reageert.
Het gaat niet om altijd ontspannen zijn
Daarbij wil ik één misverstand wegnemen. Het doel is niet dat je altijd rustig en ontspannen moet zijn.
We hebben activatie nodig. Om te werken, sporten, focussen, presteren en adequaat te reageren wanneer een situatie daarom vraagt. Een lichaam dat activeert, doet dus precies wat het moet doen.
De veel interessantere vraag is: kun je daarna ook weer terugschakelen?
Kun je na een drukke werkdag werkelijk tot rust komen? Kan je lichaam na een spannend gesprek de spanning weer laten zakken? Kun je op de bank zitten zonder dat je hoofd alweer bezig is met wat er morgen allemaal moet gebeuren?
Voor mij gaat een goed gereguleerd systeem daarom niet over altijd kalm zijn, maar over kunnen bewegen tussen inspanning en herstel. En juist dat terugschakelen kan lastig worden wanneer je heel lang gewend bent geweest om door te gaan. Die actieve stand voelt dan niet meer actief. Hij voelt vertrouwd.
Dat was bij mij precies wat er gebeurde.
Begrijpen is iets anders dan ervaren
Mijn ademtest maakte mij nieuwsgierig. Maar pas toen ik later zelf voor het eerst een echte ademsessie onderging, begreep ik hoeveel verschil er zit tussen iets met je hoofd begrijpen en iets werkelijk in je lichaam ervaren.
Ik weet nog goed dat ik tijdens die eerste sessie eigenlijk helemaal niet begreep wat er gebeurde. Er kwamen zoveel emoties los waarvan ik me daarvoor nauwelijks bewust was. Dat overviel me, juist omdat ik helemaal niet rondliep met het idee dat er van alles speelde. In mijn beleving ging het immers prima. En toch reageerde mijn lichaam.
Tijdens die sessie werd ik me bewust van hoeveel spanning en emotie ik blijkbaar met me meedroeg. Na afloop voelde ik vooral opluchting. Niet omdat ineens alles opgelost was, maar omdat ik voor het eerst zo duidelijk had ervaren dat mijn lichaam mij iets kon laten voelen waar ik met mijn hoofd nauwelijks toegang toe had. Dat moment heeft mijn kijk op persoonlijke ontwikkeling mede veranderd.
We kunnen ontzettend veel weten. We kunnen begrijpen waar gedrag vandaan komt, onze patronen analyseren en precies kunnen vertellen waarom we altijd doorgaan, moeilijk loslaten of veel verantwoordelijkheid voelen. Maar je kunt iets volledig begrijpen en het ondertussen nog steeds niet werkelijk voelen.
Daarom vind ik de verbinding tussen brein en lichaam zo belangrijk in mijn werk. En daarom is ademwerk voor mij zo’n waardevolle aanvulling op coaching.
Wat als je lichaam iets vertelt wat jij zelf nog niet opmerkt?
Dat is uiteindelijk de vraag die ik je met deze blog wil meegeven.
Want voor mij begon het met een ademtest. Ik dacht oprecht dat ik geen stress had en ontdekte voor het eerst dat mijn lichaam misschien een ander verhaal vertelde. Tijdens mijn eerste ademsessie werd dat verschil tussen denken en voelen pas werkelijk tastbaar. En precies dat is moeilijk uit te leggen totdat je het zelf ervaart.
Tijdens een 1-op-1 ademsessie begeleid ik je om uit je hoofd en meer in contact met je lichaam te komen. We werken bewust met de adem en je krijgt de ruimte om te ervaren wat er bij jou gebeurt. Niets hoeft geforceerd te worden en er is geen ervaring die je zou ‘moeten’ hebben. Ieder lichaam en iedere sessie is anders. Maar misschien ontdek je iets wat je met nóg meer nadenken niet had kunnen vinden.
Ben jij iemand die veel aankan, gewend is om door te gaan en nieuwsgierig is geworden naar wat jouw lichaam je misschien vertelt zonder dat jij het bewust opmerkt? Kom het ervaren.
Nieuwsgierig wat ademwerk voor jou kan betekenen? Plan een 1-op-1 ademsessie en ervaar het zelf.
Voor mij begon het ooit met één ademtest. Misschien begint er voor jou iets met één ademsessie.