In veel organisaties zijn het niet de medewerkers die hard roepen of zichtbaar vastlopen die het meeste risico lopen. Vaak zijn het juist de mensen die hun werk goed doen. Betrokken, loyaal, verantwoordelijk. Ze zijn aanwezig, leveren kwaliteit en klagen niet. Op papier lijkt alles in orde.
En toch kan het zijn dat juist deze medewerker ’s avonds uitgeput thuiskomt, slecht slaapt en het hoofd niet meer tot rust krijgt. De spanning bouwt zich langzaam op, zonder dat iemand het echt doorheeft. Spanningsklachten ontstaan zelden plotseling. Ze sluipen erin. Stil, onzichtbaar en vaak pas merkbaar wanneer het lichaam of het brein aangeeft dat het zo niet langer gaat.
Als werkgever of leidinggevende speel je hierin een belangrijkere rol dan vaak wordt gedacht.
Waarom spanningsklachten zo vaak onzichtbaar blijven
Veel mensen met spanningsklachten zijn meesters in aanpassen. Ze willen geen last zijn, voelen een sterke verantwoordelijkheid en vinden het lastig om grenzen aan te geven. In plaats van gas terugnemen, zetten ze vaak juist een tandje bij. Ze blijven doorgaan, controleren meer en houden de boel draaiende.
Voor werkgevers is dat verraderlijk. Wat je ziet, is iemand die functioneert. Wat je niet ziet, is hoeveel energie dat kost. Daarbij uit stress zich niet bij iedereen hetzelfde. Waar de één stiller wordt en zich terugtrekt, wordt de ander juist prikkelbaar, perfectionistisch of overmatig verantwoordelijk. Er is geen vast beeld van stress, en juist daarom blijft het vaak zo lang onder de radar.
Wat er in het brein gebeurt bij langdurige spanning
Vanuit de Brain Balance visie kijken we verder dan gedrag alleen. Bij langdurige spanning staat het brein voortdurend in een staat van alertheid. Het systeem dat bedoeld is om te reageren op dreiging, blijft actief, ook wanneer er geen directe aanleiding meer is. Herstel en ontspanning krijgen steeds minder ruimte.
Het brein is flexibel en past zich hier tijdelijk op aan. Mensen kunnen daardoor verrassend lang blijven functioneren. Maar ondertussen raakt de balans steeds verder verstoord. Signalen uit het lichaam, zoals vermoeidheid, onrust of fysieke klachten, worden genegeerd of weggerationaliseerd. Dat werkt een tijd, tot het systeem aangeeft dat het te veel is.
Signalen die kunnen wijzen op spanningsklachten
Spanningsklachten laten zich vaak zien in subtiele veranderingen. Denk aan minder mentale ruimte of concentratie, sneller geïrriteerd zijn, moeite met ontspannen of slapen, terugkerende fysieke klachten zoals hoofdpijn of nek- en schouderpijn, een verstoorde werk-privébalans of het steeds lastiger vinden om grenzen aan te geven. Ook een verhoogd verantwoordelijkheidsgevoel of juist een afname van betrokkenheid kan een signaal zijn.
Eén signaal zegt niet alles. Maar wanneer meerdere veranderingen tegelijk optreden, is het belangrijk om alert te zijn. Niet om te labelen, maar om aandachtig te blijven.
Het gesprek aangaan is een begin, geen oplossing
Het gesprek aangaan met een medewerker is belangrijk. Het laat zien dat je betrokken bent en bereid bent om te luisteren. Een open gesprek kan spanning verlagen en veiligheid creëren. Dat is waardevol, en soms noodzakelijk om verdere escalatie te voorkomen.
Maar een gesprek alleen herstelt geen mentale disbalans. Het is een beginpunt, geen eindstation. Want hoewel werkdruk of omstandigheden op het werk een rol kunnen spelen, ligt de oorzaak van langdurige stress vaak dieper. Zonder verdere begeleiding blijft iemand meestal functioneren vanuit dezelfde patronen en stressreacties.
Echt herstel vraagt om inzicht in waar die spanning vandaan komt en waarom het brein steeds opnieuw in dezelfde overlevingsstand terechtkomt.
Stress ontstaat zelden alleen door het werk
Wat vaak wordt onderschat, is dat spanningsklachten zelden alleen werkgerelateerd zijn. Werk is meestal niet de oorzaak, maar de plek waar het zichtbaar wordt. Veel stressreacties zijn al veel eerder in het leven gevormd. In de manier waarop iemand heeft geleerd om om te gaan met verantwoordelijkheid, verwachtingen, controle of het vermijden van conflict.
Die patronen zijn diep opgeslagen in het brein en het lichaam en werken grotendeels onbewust door. Iemand kan rationeel begrijpen dat het te veel is, en toch blijven doorgaan. Niet uit onwil, maar omdat het brein zo geprogrammeerd is.
Zolang deze onderliggende patronen niet worden herkend en doorbroken, blijft stress zich opstapelen. Ook als er tijdelijk rust of aanpassingen op de werkvloer worden gedaan.
Mijn rol als Brain Balance Coach
Als Brain Balance Coach richt ik mij op het herkennen én herstellen van mentale disbalans. Niet alleen op wat zichtbaar is aan de buitenkant, maar juist op wat er onder de oppervlakte speelt. Samen brengen we in kaart waar stress zich heeft opgebouwd, welke patronen daarbij een rol spelen en waarom het brein steeds opnieuw in dezelfde stand terechtkomt.
Mijn begeleiding is erop gericht om het opgebouwde stressniveau stap voor stap af te vlakken en het systeem weer tot rust te brengen. Door inzicht te geven in breinwerking en stressreacties en door spanning op een diepere laag te reguleren, ontstaat er ruimte voor herstel. Vanuit die rust kan het brein nieuwe, gezondere patronen aanleren en verankeren.
Dit gaat verder dan praten alleen. Het is een proces waarin mentale én lichamelijke signalen serieus worden genomen, zodat herstel niet tijdelijk is, maar duurzaam.
Voor organisaties betekent dit niet alleen minder uitval, maar medewerkers die veerkrachtiger worden en beter in balans blijven.
Mentale balans als onderscheidende factor richting 2026
Steeds meer werkgevers beseffen dat mentale balans geen extraatje meer is, maar een randvoorwaarde. Organisaties die hier bewust in investeren, gaan zich onderscheiden. Niet alleen als werkgever, maar ook in prestaties, betrokkenheid en continuïteit.
De komende jaren zal het verschil niet worden gemaakt door harder werken of hogere targets, maar door hoe goed mensen mentaal in staat zijn om mee te bewegen met verandering. Mentale balans is daarmee geen soft thema, maar dé strategische tool richting 2026.
Wil je als werkgever serieus werk maken van duurzame inzetbaarheid en mentale veerkracht binnen je organisatie, dan nodig ik je uit om het gesprek met mij aan te gaan. Niet als snelle oplossing, maar als bewuste keuze voor echte verandering en langdurige balans.